Przedmiot i cel badań
Przedmiot i cel badania nie jest kwestią błahą, zlekceważenie tej sprawy i niewłaściwe określenie przedmiotu i celu badań spowoduje szereg konsekwencji negatywnie wpływających na jakość badania. Badanie można skończyć nawet byle jak, ale można się też załamać w połowie, czy to z uwagi na kwestie moralne czy logiczne.
1. Jak określić przedmiot i cel badania?
Typ badań
Następnym krokiem jest wybór typu badania, tzn. wybór tego, jaki charakter będzie miało nasze badanie, jaki będzie jego „ton”.
2. Jaki wybrać typ badań?
Proces badawczy
Następnym krokiem jest zaprogramowanie procesu badawczego. Specjalnie używam terminu „programowanie” albowiem należy postąpić niczym informatyk i określić każdy jego element i powiązać je właściwie ze sobą.
Jak buduje się proces badawczy?
Badania pilotażowe
Kurcze, chyba najczęściej pomijana sprawa. Jestem podekscytowany kiedy omawiam zasadność przeprowadzania badań pilotażowych, bo mają one bardzo dużą moc eliminowania błędów i pozwalają sprawdzić właściwości obranego problemu badawczego.
Co dają badania pilotażowe?
Problem badawczy
Punktem krytycznym dla badań naukowych jest właściwe określenie problemu badawczego. O problemie naukowym piszę w kontekście nauk społecznych, w tym psychologii społecznej, tak więc stawiam wymóg aby problem badawczy był przy okazji problemem społecznym lub przynajmniej pomagał w rozwiązaniu takich problemów (to dla psychologii społecznej).
Jak właściwie postawić problem badawczy?
Hipotezy
Tu zawsze zaczynają się schody, dlatego zobowiązuję się krok po kroku jasno przedstawić czym są hipotezy, do czego są potrzebne i jak się je buduje. Istnieje kilka rodzajów hipotez, które buduje się na różne sposoby.
Jak budować hipotezy?
Wskaźniki
Wskaźniki zjawisk społecznych stanowią równie duży problem co hipotezy. Bardzo łatwo ich istotę i znaczenie dla badań można wyjaśnić na kilka prostych sposobów, posługując się podstawowymi kategoriami społecznymi.
Jakie funkcje pełnią wskaźniki?
Metody i techniki badań
Metody i techniki badań stanowią wstęp do budowania właściwego narzędzia badawczego To określenie sposobu przeprowadzania badań nie tylko pod względem zbierania danych, ale również podstawowych założeń teoretycznych, metodologicznych i analitycznych.
Jakie są naukowe metody badania rzeczywistości społecznej?
Narzędzia badawcze
To bardzo szeroki temat. W naukach społecznych (a w tym również w psychologii społecznej) można posługiwać się jednym lub kilkoma narzędziami badawczymi, takimi jak: obserwacja (podstawowe narzędzie badawcze), wywiad, eksperyment (najbardziej precyzyjne narzędzie badawcze), badanie ankietowe (najpopularniejsze narzędzie badawcze), socjometria (cała gałąź zapomnianych narzędzi badawczych), badania terenowe (amerykańskie wpływy). W ramach tego tematu poruszany jest również problem zbierania danych.
Jakie narzędzie badawcze wybrać?
Opracowanie zebranych materiałów
Ostatni problem polega na właściwym opracowaniu zebranych materiałów. Problem ten obejmuje zarówno przygotowanie danych do analizy, jak i analizę właściwą oraz pisanie raportu z badań.
Jak właściwie opracowywać uzyskiwane dane?